Goirle en Riel staan klaar voor Oekraïense vluchtelingen

Ook in de gemeente Goirle vangen we vluchtelingen uit Oekraïne op. Daarvoor moesten we in korte tijd heel veel regelen. Dat deden en doen we samen met inwoners, ondernemers en organisaties in Goirle en Riel. Zo zorgen we samen voor goede opvang en een veilige plek voor de vluchtelingen die onze hulp hard nodig hebben. We geven een kijkje achter de schermen en blikken terug op de hectische eerste weken. Dat doen we met mensen die zich, samen met veel anderen, hebben ingezet om alles te regelen.

Opvang in Goirle en Riel

Begin maart kregen alle veiligheidsregio’s van de Rijksoverheid de opdracht om snel opvangplekken te organiseren voor mensen die vluchten voor de oorlog in Oekraïense. Intussen hebben de burgemeesters ook een wettelijke taak gekregen van de Rijksoverheid. Goirle maakt deel uit van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant, district Hart van Brabant. Samen met de andere gemeenten in de regio zorgen we dat deze vluchtelingen direct na aankomst worden opgevangen. Er is een centraal aanmeldpunt. Daar zoeken ze een geschikte plaats voor hen in één van de gemeenten. Dat gaat zeven dagen per week door.

De situatie is zeer veranderlijk en de ontwikkelingen gaan snel. In de gemeente Goirle verblijven nu zo’n zestig Oekraïense vluchtelingen. De opvanglocaties worden aangeboden door ondernemers en inwoners. De gemeente heeft een projectleider aangesteld. Samen met een aantal medewerkers regelt hij de opvang. Ze onderhouden ook contact met betrokken inwoners, organisaties en ondernemers. Naast deze opvang zijn er in Goirle en Riel ook gastgezinnen waar Oekraïners logeren.

Eerste opvang en zorg

Als vluchtelingen aankomen, melden zij zich bij het aanmeldpunt. Daar zoeken ze naar de meest geschikte plek. Als dat in Goirle of Riel is, krijgt onze projectleider een telefoontje. Daarna komt er binnen een paar uur een heleboel op gang.

De vluchtelingen komen met de auto of een taxi naar de opvanglocatie. Medewerkers van de gemeente gaan erheen voor een korte intake. Zij nemen meteen een krat met boodschappen mee. Houdbaar eten en drinken voor de eerste dagen, verzorgingsartikelen en eventueel beddengoed. Veel spullen kregen we van Goirlese en Rielse ondernemers.

De vluchtelingen krijgen een vast aanspreekpunt bij de gemeente. Als het nodig is, regelt de gemeente leefgeld, vooruitlopend op de landelijke richtlijn. Binnen een werkdag schrijven we de Oekraïense vluchtelingen in bij de gemeente. Dat is nodig om allerlei administratieve zaken te regelen, bijvoorbeeld het openen van een bankrekening. Na een paar weken in Nederland willen de meeste Oekraïners graag aan het werk. Intussen hebben de eersten een baan gevonden. De gemeente kan daarin bemiddelen als het nodig is.

Wethouder Tess van de Wiel: “Tijdens een bezoek samen met de burgemeester aan een Oekraïense familie vertelden zij ons hun afschuwelijke verhaal. Er spelen zich op dit moment heel veel persoonlijke drama’s af. Het gesprek bracht dat besef en de oorlog dichtbij. We konden gelukkig duidelijk maken dat ze bij ons veilig zijn. Dat we ze opvangen en voor ze zullen zorgen. Het is hartverwarmend dat inwoners en ondernemers zich spontaan melden. En ook als we zelf een beroep doen op een organisatie of bedrijf, is dat nooit tevergeefs. We doen het dus echt als gemeenschap.”

In contact

Eén van de vele betrokken inwoners is Jos Geerards uit Riel. Samen met het Dorpscollectief is hij nauw betrokken bij de opvang op een aantal locaties in het dorp. “Vanuit sociale betrokkenheid met mensen die op de vlucht zijn voor het oorlogsgeweld, zetten we ons in voor de vluchtelingen in Riel. We willen onze gasten met elkaar in contact brengen. Daarom werken we nauw samen met ContourdeTwern en de gemeente. Zodat we niemand vergeten. Communicatie met de mensen uit Oekraïne kan door taalproblemen wel wat moeilijk zijn. Vertaalapps en soms het inroepen van tolken  bieden meestal de oplossing.”

Goirle en Riel staan klaar

Er staan veel Goirlenaren en Rielenaren klaar voor de Oekraïense vluchtelingen. Van het aanbieden van opvangplekken tot de inzameling van spullen. Van de organisatie van een benefietavond tot het wegwijs maken van vluchtelingen in onze gemeente. Van tolken tot onderwijs, ontspanning en vervoer. De vluchtelingen hebben onze hulp hard nodig. En er zijn veel inwoners die iets willen doen.

ContourdeTwern is onze partner voor de ondersteuning van burgerinitiatieven en vrijwilligers. Marleen van Esch is sociaal werker en consulente vrijwillige inzet bij ContourdeTwern. Vanuit die rol verbindt zij vraag en aanbod. Dat doet ze samen met een kerngroep van vrijwilligers. Die werd direct opgericht toen de vluchtelingenstroom op gang kwam. Binnen de kerngroep zijn er teams voor Zorg en Educatie, Vraag en Aanbod Materialen en Praktische ondersteuning. Elke opvanglocatie krijgt een vaste vrijwilliger. Op donderdagochtend tussen 10.00 en 12.00 uur kunnen inwoners terecht bij de vrijwilligers van de kerngroep in de bibliotheek (CC Jan van Besouw). Zij registeren aanbod van inwoners en organisaties en beantwoorden vragen.

Marleen van Esch: “Doordat de inwoners van Goirle en Riel zo betrokken zijn, kan er heel veel in korte tijd en zonder veel onnodig overleg worden gerealiseerd. In het begin was het even zoeken. Door de vragen die er kwamen, werd de behoefte duidelijk. Hierdoor kreeg het kernteam van vrijwilligers richtingsgevoel en hebben we nu een mooie structuur waarmee we helpend kunnen zijn. De behoeften van de vluchtelingen zijn het uitgangspunt. Op dit moment hebben de vluchtelingen bijvoorbeeld nog geen behoefte aan collectieve activiteiten. Zij komen net aan en moeten eerst tot rust komen. Ook als het gaat om de inzameling van spullen werken we op aanvraag. Zodat we alleen spullen krijgen die nodig zijn.”

Kleding en spullen

Intussen is er in Riel een speciaal ‘winkeltje’. Daar kunnen Oekraïners gratis (tweedehands) spullen krijgen die door inwoners zijn ingezameld. Denk aan kleding, babyspullen en speelgoed. Is er direct behoefte aan specifieke zaken? Dan komt er via een vrijwilliger een oproepje in de Facebookgroep Heel Goirle Helpt Oekraïne. Dat werkte de afgelopen tijd heel goed. Ook de ondernemers in Goirle en Riel laten zich niet onbetuigd. Veel ondernemers boden gratis of met korting spullen of diensten aan. Dat terwijl sommigen een zware tijd achter de rug hebben door corona.

Onderwijs

Oekraïense kinderen gaan sinds eind maart naar school. Op één van de basisscholen is een klas voor Oekraïense kinderen van 6 t/m 13 jaar. Daar krijgen zij een speciaal programma aangeboden. Dat is (in het begin) vooral gericht op rust en structuur. Binnenkort komt er nog een klas bij. Kleuters gaan naar groep 1/2 op de dichtstbijzijnde basisschool. Middelbare scholieren gaan na de meivakantie naar school. Jongerenwerk Mainframe is actief met buurtsport en de jongeren gaan samen met leerlingen van het Mill Hill College aan taal werken.

Gastgezinnen

Er zijn ook inwoners die Oekraïense vluchtelingen een logeerplek aanbieden. In Goirle en Riel verblijven vluchtelingen bij enkele gastgezinnen. Inwoners die als gastgezin vluchtelingen willen opvangen, moeten zich aanmelden bij Takecarebnb. Dit is nodig om bijvoorbeeld verzekeringen goed te regelen. Het duurt momenteel wat langer om vluchtelingen aan gastgezinnen te koppelen. Dat komt doordat Takecarebnb het proces heel zorgvuldig doorloopt. De gemeente onderhoudt contact met de gastgezinnen en de mensen die zij opvangen. Dat is belangrijk vanwege de inschrijving en om gebruik te kunnen maken van sociale voorzieningen.

Gôolse en Rielse aanpak

Tess van de Wiel: “We sluiten zoveel mogelijk aan bij landelijk beleid en richtlijnen. Soms laten die op zich wachten. Dan zoeken we zelf oplossingen. Zo hebben we in korte tijd een soort ‘Gôolse en Rielse aanpak’ ontwikkeld voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen in onze dorpen. Dat is een heel persoonlijke aanpak, dankzij de samenwerking met organisaties, inwoners en ondernemers. Het voordeel van deze korte lijntjes is dat we snel kunnen bijsturen als het nodig is.”

Zijn we nu klaar? In tegendeel. De ontwikkelingen in Oekraïne volgen zich snel op. Er slaan steeds meer mensen op de vlucht en het aantal Oekraïense vluchtelingen in Nederland loopt op. Niemand weet hoe het in Oekraïne verder gaat en wanneer het veilig is om terug te gaan. Er is ook nog veel onduidelijk over de positie van de vluchtelingen in Nederland. We hebben te maken met getraumatiseerde mensen en zeer schrijnende situaties. In zo’n onzekere en kwetsbare situatie steken ook risico’s op mensenhandel en misbruik de kop op.

Tess van de Wiel: “Er komt nog veel op ons af. Ik ben trots op de basis die we samen hebben gelegd. Vanuit die basis pakken we de vraagstukken en problemen die op ons afkomen, samen op. Dan zijn we in Goirle en Riel tot veel in staat. Dat hebben we de afgelopen weken wel laten zien.”